Naar hoofdinhoud

Horeca

Welke vergunningen heb je nodig voor een horecazaak?

Dat hangt af van wat je schenkt en serveert, waar je zit en hoe je zaak eruitziet. Bij de meeste cafés en restaurants komen wel dezelfde onderwerpen terug. Sommige zijn een vergunning, andere een registratie of iets wat je gewoon op orde moet hebben.

Bekijk de gratis scan
  • Gratis
  • In een paar stappen
  • Persoonlijk overzicht

Je maakt eerst een gratis account aan en bevestigt je e-mailadres.

In het kort

Eerst dit

Wat je nodig hebt, hangt af van je zaak

Een lunchroom zonder alcohol heeft met andere regels te maken dan een café met een terras.

Begin bij wat je doet. Stel jezelf deze vragen:

  • Schenk je alcohol?
  • Bereid je zelf eten, of verkoop je alleen verpakte producten?
  • Heb je een terras?
  • Werken er mensen voor je?

Daarnaast telt waar je zit. Een deel van de regels maakt je gemeente zelf, en die verschillen per plaats. Ga je een pand huren, verbouwen of anders gebruiken, dan krijg je ook met het omgevingsplan te maken.

Alcohol

Alcohol schenken in je zaak

Schenk je alcohol die gasten bij jou ter plaatse opdrinken, dan heb je volgens de Alcoholwet een vergunning van de burgemeester nodig. Hoe sterk de drank is, maakt niet uit: bier en wijn tellen net zo goed mee.

  • Eisen aan je leidinggevenden

    Iedere leidinggevende moet onder meer 21 jaar of ouder zijn, kennis hebben van sociale hygiëne en ingeschreven staan in het Register sociale hygiëne. Die laatste eis geldt niet voor een leidinggevende voor wiens rekening de zaak draait, maar die zich niet met de bedrijfsvoering bemoeit. De vergunninghouder verklaart dat dan schriftelijk.

  • Houd de vergunning bij de hand

    De namen van je leidinggevenden staan op een aanhangsel bij de vergunning. Vergunning en aanhangsel moeten in de zaak aanwezig zijn.

Goed om te weten

Geef je alleen drank mee voor thuis, dan gelden andere regels.

Exploitatievergunning

Exploitatievergunning: dat bepaalt je gemeente

Veel gemeenten vragen ook een exploitatievergunning: toestemming om een horecazaak te runnen, los van alcohol.

Het is geen landelijke vergunning die overal hetzelfde is. Elke gemeente bepaalt zelf of ze die vraagt, voor welke soorten zaken en onder welke voorwaarden. Daardoor kan hetzelfde soort zaak in de ene gemeente zonder exploitatievergunning open, terwijl die vergunning in een andere gemeente wel nodig is.

Goed om te weten

Neem je een zaak over, of verandert er iets in je bedrijf? Dan moet je de vergunning meestal wijzigen of opnieuw aanvragen. Wat er in jouw gemeente geldt, lees je op de website van je gemeente.

Terras

Een terras? Kijk bij je gemeente

Of je voor een terras een vergunning nodig hebt, verschilt per gemeente. Soms is een melding genoeg.

De voorwaarden staan in de APV (de Algemene Plaatselijke Verordening) en in het omgevingsplan van je gemeente.

Goed om te weten

Een nieuw of groter terras kan ook gevolgen hebben voor je alcoholvergunning of je exploitatievergunning. Soms moet je die dan laten aanpassen.

Pand

Mag je zaak in dit pand?

Heb je een pand op het oog? Kijk dan eerst of je er een horecazaak mag beginnen, voordat je huurt of koopt.

  1. Kijk in het omgevingsplan

    Wat er op die plek mag, staat in het omgevingsplan van de gemeente. Je kunt het nakijken via ‘regels op de kaart’ in het Omgevingsloket.

  2. Past het niet?

    Dan kun je niet zomaar beginnen. Je gemeente kan het soms toch toestaan, met een omgevingsvergunning of door het omgevingsplan aan te passen. Bespreek dat vooraf met je gemeente.

  3. Ga je verbouwen?

    Kijk dan ook of je voor de verbouwing een omgevingsvergunning nodig hebt. De vergunningcheck in het Omgevingsloket laat zien wat je moet regelen.

Goed om te weten

Ook als het omgevingsplan je zaak toestaat, kun je nog andere vergunningen van je gemeente nodig hebben, zoals een exploitatievergunning. En vergeet brandveiligheid niet: ook daarvoor gelden regels.

Eten en drinken

Werk je met eten of drinken?

Dan meld je elke vestiging aan bij de NVWA. Dat is een registratie, geen vergunning.

  • Aanmelden bij de NVWA

    Je regelt het in MijnNVWA, en de registratie zelf is gratis. Was je bedrijf vóór 10 maart 2026 al bij de NVWA geregistreerd? Dan moet je je opnieuw registreren via MijnNVWA. Verandert er later wezenlijk iets aan wat je doet, of sluit je een vestiging, dan geef je dat door.

    Zo registreer je je zaak bij de NVWA

  • Voedselveiligheid (HACCP)

    Je werkt volgens vaste afspraken over voedselveiligheid, gebaseerd op HACCP. Die mag je zelf opstellen, of je volgt de goedgekeurde hygiënecode voor je branche. Dat laatste geldt als erkende manier om aan de regels te voldoen.

  • Allergenen

    Serveer je eten dat niet in een gesloten fabrieksverpakking zit, dan moeten gasten vóór ze iets kopen kunnen weten welke van de 14 wettelijke allergenen erin zitten. Dat kan op de kaart, op kaartjes of elektronisch. Mondeling mag ook, als er duidelijk zichtbaar staat dat gasten het kunnen vragen en de informatie op papier of elektronisch klaarligt voor je personeel en de NVWA.

  • Erkenning

    Werk je met producten van dierlijke oorsprong, zoals vlees, melk, eieren of vis, dan kan er naast de registratie een erkenning nodig zijn. Voor een restaurant of café dat maaltijden aan gasten verkoopt, is dat meestal niet zo. Lever je ook aan andere bedrijven, controleer dan bij de NVWA of je een erkenning nodig hebt. Dat is niet automatisch zo.

Personeel

Werken er mensen voor je? Dan gelden er extra verplichtingen

Dit zijn regels voor iedere werkgever, niet alleen in de horeca.

  • RI&E en plan van aanpak

    Je legt in een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) vast welke risico’s het werk meebrengt, met een plan van aanpak voor wat je eraan doet. Je kunt daarvoor bijvoorbeeld de Horeca RI&E gebruiken.

  • Laat je RI&E toetsen

    Meestal laat je de RI&E toetsen door een goedgekeurde arbodienst of arbodeskundige. Met maximaal 25 werknemers en de erkende RI&E van je branche hoeft dat niet.

  • Bedrijfshulpverlening

    Je regelt bedrijfshulpverlening (BHV) voor ongevallen, brand en ontruiming.

  • Preventiemedewerker

    Je wijst iemand aan die meedenkt over veilig en gezond werken: de preventiemedewerker. Heeft je bedrijf maximaal 25 werknemers, dan mag je dat zelf zijn, als je er genoeg kennis en ervaring voor hebt.

Niet alles wat je regelt is een vergunning

De NVWA-registratie is een melding. Voor voedselveiligheid, allergenen en de RI&E vraag je niets aan, maar ze moeten wel op orde zijn.

Gratis scan

Wat geldt er voor jouw zaak?

In de gratis scan van Nalivo beantwoord je een paar vragen over je zaak, bijvoorbeeld of je alcohol schenkt, met eten werkt en personeel hebt. Daarna zie je welke onderwerpen voor jou kunnen gelden en wat je zelf moet regelen of controleren.

De scan is een eerste check, geen garantie. Lokale regels stelt hij niet voor elke gemeente vast. De gratis check is op dit moment ingericht voor kleine horecaondernemingen met personeel.

Bekijk de gratis scan